NUMERUS

Program ETRF2000

Program służy do zastosowań geodezyjnych zwłaszcza dla użytkowników sieci ASG-EUPOS. Umożliwia wzajemne przeliczanie współrzędnych na obszarze Polski pomiędzy geodezynymi układami odniesienia:

Oba wyżej wymienione układy zostały dopuszczone przez obowiązujące Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 października 2012r w sprawie państwowego systemu odniesień przestrzennych, ale nie powinny być mieszane i mylone ze sobą, ponieważ powoduje to merytoryczną niespójność danych geodezyjnych. Układ odniesienia jest więc istotnym atrybutem układu współrzędnych geodezyjnych. Zwykle współrzędne konkretnego punktu fizycznego wyrażone w identycznym układzie współrzędnych nieco różnią się od siebie w zależności od tego czy jest to układ odniesienia
PL-ETRF2000, czy układ odniesienia PL-ETRF89. Tak więc posługując się na przykład układem współrzędnych płaskich prostokątnych pn. PL-2000 możemy mieć do czynienia z wartościami współrzędnych, które symbolicznie można oznaczyć jako PL-2000PL-ETRF2000 albo PL-2000PL-ETRF89, w zależności od tego jaki to jest układ odniesienia. Przy czym niestety dla konkretnego punktu zwykle zachodzi relacja PL-2000PL-ETRF2000 PL-2000PL-ETRF89

Co to oznacza w praktyce?
Powyższa sytuacja wprowadzona przez ww rozporządzenie oraz decydentów ASG-EUPOS jest bardzo niekomfortowa dla użytkowników sieci ASG-EUPOS, ponieważ powoduje, że współrzędne pozyskane metodą GNSS są z merytorycznego punktu widzenia półproduktem dla zasobu geodezyjnego. Pomierzone współrzędne są bowiem wyrażone w układzie odniesienia PL-ETRF2000, a w zasobie geodezyjnym w większości przypadków króluje układ odniesienia PL-ETRF89. Współrzędne pomierzone metodą RTN powinny więc być poddane stosownemu przeliczeniu, aby doprowadzić je do matematycznej spójności z dotychczasowym zasobem, z czego nie zawsze zdają sobie sprawę geodeci.

Doprowadzenie do jednorodności układów odniesienia powinno być również uwzględnione przed wykonaniem analiz związanych z obowiązującym pomiarem kontrolnym na punktach istniejącej osnowy poziomej. Dopiero po stosownym przeliczeniu współrzędnych można formułować wnioski dotyczące spełnienia kryterium dopuszczalnej różnicy współrzędnych. Może się wówczas okazać, że w przypadkach pierwotnie zbyt dużej różnicy współrzędnych stres był niepotrzebny, ponieważ podwyższona odchyłka była spowodowana różnicą układów odniesienia.

Podobny problem dotyczy również prawidłowego numerycznego opracowania sieci GNSS realizowanych metodą statyczną, zwłaszcza gdy jest ona dowiązana jednocześnie do stacji ASG-EUPOS oraz punktów osnowy podstawowej.

Konkretna różnica współrzędnych pomiędzy ww układami odniesienia zależy od lokalizacji na terenie Polski. Na dość znacznym obszarze, orientacyjnie ok. 35% powierzchni kraju są to różnice poniżej 0.02 m. Dla ok. 65% powierzchni są to różnice powyżej 0.02 m, w tym dla ok. 28% powierzchni są to różnice powyżej 0.03 m, a dla 3.7% powierzchni różnice powyżej 0.04 m. Maksymalna różnica wynosi 0.067 m.

Zobacz również
GPS i geoida

Różnica układów odniesienia zawsze powinna być usunięta niezależnie od jej wartości. Zbagatelizowanie tej sprawy jest z formalnego punktu widzenia taką samą usterką jak zignorowanie błędu systematycznego w obserwacjach.
W celu umożliwienia stosownych konwersji GUGiK opublikował w 2014 roku obowiązujący numeryczny model różnic pomiędzy układami odniesienia PL_ETRF2000 i PL-ETRF89 w postaci siatki interpolacyjnej o rozdzielczości 0.01ox0.01o, który umożliwia przeliczanie współrzędych pomiędzy układami. Właśnie ten model jest realizowany w programie.

Program umożliwia przeliczenie układu odniesienia dla współrzędnych płaskich prostokątnych PL-2000 i PL-1992 lub współrzędnych geodezyjnych B,L na elipsoidzie GRS80.
W poniższej tabeli podano wyniki przeliczenia współrzędnych w układzie PL-2000 dla kilku przykładowych punktów.

Nr XETRF2000 YETRF2000 XETRF89 YETRF89 dX dY dP
15785837.665495902.935785837.6555495902.942-0.0050.0120.013
25917148.485463931.435917148.4885463931.465 0.0080.0350.036
35968943.395562667.015968943.3925562667.020 0.0020.0100.010
45612223.258492504.395612223.2588492504.442 0.0080.0520.053
55523340.106579091.965523340.0816579091.988-0.0190.0280.034
65983261.597469597.615983261.6017469597.628 0.0110.0180.021
76024793.688403750.626024793.6838403750.662 0.0030.0420.042
85593282.128382998.235593282.1248382998.251 0.0040.0210.021



Copyright© NUMERUS Wiesław Kozakiewicz www.numerus.net.pl